00Kısaca
BM Güvenlik Konseyi, kadınlar, barış ve güvenlik başlıklı yıllık açık oturumunu açtı; görüşme 15 üyeli Konsey’de yapıldı.[1]
Genel Sekreter António Guterres, BM barış süreçlerinde kadınlar için en az üçte bir katılım hedefi çağrısı yaptı.[1]
BM’nin doğruladığı çatışma bağlantılı cinsel şiddet vakaları geçen yıl 9 bin 700’ün üzerine çıktı.[1]
Dünyadaki askerî harcamaların geçen yıl yaklaşık 2,9 trilyon dolara yükseldiği, kadınların ise 57 barış sürecinde arabulucuların yalnızca yüzde 5’ini oluşturduğu belirtildi.[1]
UN-Women, geçen yıl aktif barış görüşmelerinin yaklaşık yüzde 80’inde masada hiç kadın olmadığını söyledi.[1]
01Ne diyor
Güvenlik Konseyi, kadınlar, barış ve güvenlik konusundaki yıllık açık oturumunu başlattı. BM Genel Sekreteri António Guterres, krizlerin temelinde güç eşitsizliği olduğunu söyledi ve kadınların barış süreçlerine daha güçlü katılması gerektiğini vurguladı.[1]
Guterres, 1325 sayılı kararın üzerinden yıllar geçmesine rağmen cinsiyet eşitsizliğinin sürdüğünü, kadınların müzakere masasında olmadığını ve kadınların ile kız çocuklarının çatışma içinde ağır şiddet yaşadığını anlattı.[1]
UN-Women Yürütücü Direktörü Sima Sami Bahous, geçen yılki aktif barış görüşmelerinin neredeyse yüzde 80’inde tek bir kadının bile yer almadığını söyledi. Ayrıca 2025’te varılan 13 ateşkes anlaşmasının hiçbirinde kadınlar ve kız çocuklarına ilişkin anlamlı bir ifade ve cinsel şiddeti yasaklayan bir hüküm bulunmadığını belirtti.[1]
Konuşan diğer temsilciler de kadınların arabuluculukta yer alması, çatışma bağlantılı cinsel şiddetin cezalandırılması, mağdurlara sağlık ve psikososyal destek sağlanması gerektiğini savundu. Yunanistan Dışişleri Bakanı ve Ekim ayı Konsey Başkanı Georgios Gerapetritis, yaptırımlar komitelerinin cinsiyete dayalı şiddeti ele almada önemli rolü olduğunu söyledi.[1]
02Kimi etkiliyor
Açıklamalar, çatışma bölgelerindeki kadınlar ve kız çocuklarını doğrudan ilgilendiriyor. Metinde Afganistan, Mali, Yemen, Somali, Haiti, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Sudan ve Güney Sudan gibi ülkeler örnek verildi.[1]
BM’ye göre barış süreçlerinde kadınların daha fazla yer alması, savaşın sona erdirilmesi ve sonrasındaki anlaşmaların hazırlanması açısından da önemli görülüyor. Konuşmalarda mağdurların tıbbi bakım, psikososyal destek ve ekonomik fırsatlara erişmesi gerektiği vurgulandı.[1]
03Ne zaman
Toplantı 28 Ekim 2026’da BM Güvenlik Konseyi’nde yapıldı. Metinde, 2025 yılına ait barış görüşmeleri, ateşkes anlaşmaları ve geçen yılki şiddet verileri de kullanıldı.[1]
04Belgede olmayanlar
Konsey’in bu oturum sonunda oyladığı bir karar ya da yayımladığı resmî bir sonuç metni belgede yer almıyor.[1]
Kadınların barış süreçlerine katılımı için hangi ülkelerin nasıl bir takvim uygulayacağı belgede belirtilmiyor.[1]
Bahsedilen finansman hedeflerinin nasıl izleneceği veya hangi bütçelerin değişeceği belgede açıklanmıyor.[1]
Kaynaklar
- [1]BM Basın BürosuWith Conflicts Escalating Worldwide, Security Council Underscores Need to Protect Women, Girls, Include Them in Peace Negotiations
