ABD, F-35 için 10 yıllık büyük çerçeve anlaşmaya vardı

ABD Savunma Bakanlığı ile Lockheed Martin, 22 Ekim 2026’da duyurulan bir çerçeve anlaşmayla 10 yılda en az 850 F-35 Lightning II savaş uçağının üretimi için uzlaştı. Kaynaklar, anlaşmanın ABD için üretimi, parça ve modernizasyon kitlerini, ayrıca küresel F-35 filosunun bakım desteğini kapsadığını aktardı.^[1][2][3]

Haberlere göre düzenleme, doğrudan nihai sipariş değil; çok yıllı yetki, Kongre onayı ve ödenek tahsisi sonrası resmi sözleşmeye dönüşebilecek bir ön mutabakat niteliği taşıyor. Lockheed Martin, bu çerçevede yıllık üretimi 156 uçak seviyesinde tutmayı hedeflediğini bildirdi.^[1][2][3]

Lockheed Martin, programı destekleyecek girişimlere en az 7 milyar dolar kendi kaynağıyla yatırım yapacağını açıkladı. Şirketin havacılık bölümü başkanı OJ Sanchez, bu yatırımın üretim hattı, tedarik zinciri, aletler ve iş gücü onarım hatlarına katkı sağlayacağını söyledi.^[2][3]

F-35 programının genel müdürü Chauncey McIntosh, yatırımın bir bölümünün yeni onarım hatlarının finansmanında kullanılacağını aktardı. Pentagon’dan Michael Duffey ise, savunma sanayi tabanını hız ve ölçek için istikrara kavuşturma yöntemlerini değiştirdiklerini belirtti.^[2][3]

Lockheed Martin ayrıca, önümüzdeki 10 yılda anlaşmanın ABD’de 317 bin kişiye istihdam sağlayabileceğini ve yıllık yaklaşık 79 milyar dolarlık ekonomik faaliyet yaratabileceğini tahmin etti. Bu rakamların şirket öngörüsü olduğu vurgulandı.^[1][2]

Kaynaklar, toplam ekonomik değer konusunda farklı ifade kullandı: Timeturk anlaşmanın en az 78 milyar dolar değerinde olduğunu yazarken, kaynak 3’te bu tutar en az 78,2 milyar dolar olarak verildi. Diğer kaynaklarda ise toplam sözleşme bedelinin henüz netleşmediği belirtildi.^[1][2][3]

Fiyatlandırma ve teslimat takvimi konusunda da ortak ayrıntı yok; bazı kaynaklar bunların daha sonra kesinleşeceğini yazdı, biri ise “henüz bilinmiyor” ifadesini kullandı. Sözleşmenin kapsamının tam olarak ne kadar uçak içerdiği ve resmi siparişe dönüşme süreci de farklı tonlarda aktarıldı.^[1][2][3]

Resmi sözleşmenin ne zaman imzalanacağı kaynaklarda yer almıyor; Kongre onayı ve ödeneklerin hangi takvimde çıkacağı belirtilmedi. Bu konuda 1, 2 ve 3 numaralı kaynaklar sessiz kaldı.^[1][2][3]

850 uçağın hangi yıllara nasıl dağıtılacağı açıklanmadı. Teslimat planının ayrıntıları 1, 2 ve 3 numaralı kaynaklarda yok.^[1][2][3]

Uçak başına nihai fiyat ve toplam bedelin kesin rakamı paylaşılmadı. Bu bilgiye 1, 2 ve 3 numaralı kaynaklarda rastlanmıyor.^[1][2][3]

Anlaşmanın ABD dışındaki müşteriler için kesin sipariş etkisi netleştirilmedi; yalnızca küresel F-35 kullanıcılarını da kapsayan planlamadan söz edildi. Bu ayrıntı 1, 2 ve 3 numaralı kaynaklarda tam olarak açıklanmadı.^[1][2][3]